By E. Frashie | Ethiopian Tribune columnist

Ethiopia’s political theatre, under Prime Minister Abiy Ahmed, has become a masterclass in the management of appearances, whispers, and global expectations. The recent succession of high-profile international visits  the conspicuously warm hand-holding with India’s Prime Minister and the measured, almost surgical formality of Türkiye’s President Erdoğan revealed far more than diplomatic protocol. They exposed the entangled web of elite culture, public rumour, and the ordinary citizen’s bewildered gaze upon a country balancing precariously between internal fractures and external pressures.

Hovering above all of this is the rumour of the UAE president’s death  a story so vivid and so swiftly circulated across Turkish media, pan-Islamic channels, and social networks that it painted, for many, a portrait of secretive foreign influence, invisible hands, and the tantalising notion that Ethiopia’s leader might be quietly managing external chaos whilst projecting an image of unshakeable calm at home.

The contrast between India’s and Türkiye’s visits is, at its core, a study in how symbolism and substance collide. When India’s Prime Minister arrived, Abiy Ahmed received him with ceremonial grandeur  the public drive, the embraces, the hand-holding that delights both domestic media and diaspora audiences alike. Military bands performed. State dinners gleamed. The optics were unambiguous: India and Ethiopia, friends in both trade and spirit, bound by something warmer than treaty language. It was, in the most generous reading, diplomacy rendered as soft-focus emotional theatre  reassuring, photogenic, and carefully curated for international consumption.

Erdoğan’s February 2026 visit was an altogether different affair. There were no embraces, no personal driving tours, no gestures of playful camaraderie. Instead, the Turkish President delivered firm, layered statements about the Horn of Africa warning that the region must not become a battleground for foreign powers, rejecting Israeli recognition of Somaliland, and invoking shared historical and cultural ties through gestures such as the restoration of the Al-Nejashi mosque. The messaging operated on multiple frequencies simultaneously: cultural diplomacy through Islamic heritage, strategic caution against external interference, and economic signalling through Turkey’s legacy of railway investment and infrastructure ambition in the region. Abiy, for his part, navigated Erdoğan’s visit with chess-like restraint measured nods, careful phrasing, and the composure of a leader acutely aware that every gesture is being read by multiple audiences at once.

Perhaps nowhere was Ethiopia’s diplomatic complexity more visibly compressed than in the pageantry of state ceremony itself. Female Muslim ministers appeared in modest, conservative attire a calculated gesture of cultural respect towards Erdoğan’s perceived Islamic sensibility. Simultaneously, Ethiopia’s military band performed with unapologetic professionalism in ceremonial dress that bore no such concession to conservative norms. To the casual observer, it appeared a contradiction: secular and Islamic, deferential and assertive, all within the same state theatre and the same afternoon. To those inside the inner circle, it was a deliberate and nuanced display Ethiopia asserting its inclusivity, its sovereign authority, and its capacity to speak to multiple audiences without committing entirely to any one of them.

Yet even as these carefully managed ceremonies unfolded, a parallel and far more troubling drama was playing out just beyond the edges of the official frame  one that seasoned security professionals have begun to regard not merely as an embarrassment, but as a genuine and escalating threat. Wander through the corridors of any recent state function, stroll the perimeters of a parliamentary session, or position yourself anywhere near a visiting dignitary in Addis Ababa today, and you will encounter them: a new and rapidly proliferating breed of young Ethiopian digital content creators, gimbal-stabilised cameras strapped to their bodies, backpacks laden with equipment, telephoto lenses the length of a man’s forearm trained with startling intimacy upon the faces, movements, and immediate personal spaces of heads of state, senior ministers, and foreign dignitaries. They move through these environments with the breezy, unearned confidence of those who have confused a press badge  or sometimes the mere appearance of one,  with a security clearance. They possess, by all observable evidence, no formal training in the protocols, boundaries, or responsibilities that govern proximity to protected individuals. And they appear entirely unbothered by this fact.

The entitlement on display is, to anyone with even a passing familiarity with close-protection doctrine, quite breathtaking. These are not seasoned photojournalists who have spent years learning where the line is, why it exists, and what it costs when it is crossed. These are, in the main, young men intoxicated by the social currency of expensive equipment and the follower counts that footage of powerful people can generate. They materialise at parliament. They appear at state receptions. They insert themselves into the working perimeters of visiting foreign leaders with a casualness that would trigger immediate and forceful responses in virtually any other capital city in the world. In London, Washington, Ankara, or New Delhi, a man walking within arm’s reach of a head of state with a backpack, a gimbal, and a telephoto lens  without verified, screened, and closely supervised accreditation would find himself face-down on the floor within seconds, surrounded by individuals whose professional instincts had already calculated every possible implication of his presence. In Addis Ababa, he gets the shot, posts it to his channel, and collects the views.

Security analysts who have observed this phenomenon with growing alarm are not mincing their words. The convergence of several factors  the accessibility of high-resolution imaging equipment, the hunger for digital content, the culture of entitlement that pervades certain social circles in the capital, and the conspicuous gaps in how access to sensitive environments is controlled and enforced creates what one expert described, in terms that should give every responsible official pause, as a gathering storm. These young operators, operating today with apparent innocence and tomorrow with unknown motivations or under unknown influences, represent a vector of potential harm that Ethiopian security architecture has not yet adequately reckoned with. A telephoto lens that can capture the iris of a dignitary from forty metres can equally be used to gather intelligence on movement patterns, security formations, and personal vulnerabilities. A gimbal operator who has learnt, through repeated unchallenged access, exactly how close he can get before anyone reacts, has also learnt something that no hostile actor should ever be permitted to know. The question is not whether these individuals intend harm today. The question is what happens when someone who does intend harm observes that the door is open, the access is easy, and the consequences are nonexistent.

The scene at parliament is particularly instructive, and particularly galling to those who understand what they are looking at. Session after session, these self-appointed videographers wander into the sight lines of accredited international media, their enormous lenses jutting into carefully composed shots, their gimbal rigs swinging with cheerful obliviousness through spaces that ought to be controlled, their physical presence a constant, low-grade disruption to the professionals around them. To the accredited journalist trying to capture a considered, properly framed image from a respectful distance, they are an irritant the photographic equivalent of someone talking loudly on their telephone in a library. But to the security professional tasked with maintaining a protective envelope around the individuals in that room, they are something considerably more serious. They are unknowns. They are unvetted. They are close. And in the calculus of close-protection work, an unvetted unknown in close proximity to a principal is not an inconvenience it is a contingency that must be planned for, every single time, because the one time it is not will be the time it matters.

What makes this situation particularly pointed in the Ethiopian context is the class and entitlement dimension that runs through it like a fault line. These are not individuals who have fought their way into these spaces through years of professional credibility. Many have arrived there through social connections, through the reflected glamour of association with powerful figures, through the simple fact that nobody with the authority to stop them has yet chosen to do so consistently. They carry their equipment like a credential and their confidence like a clearance. They have absorbed, somewhere along the way, the lesson that in Ethiopia, if you look the part and move with sufficient assurance, the doors tend to open. It is the same lesson, expressed through a very different medium, that underlies the Feyisa Lilesa scandal the conviction, whether held consciously or simply lived unconsciously, that certain people in this country are simply not subject to the same rules as everyone else.

This same duality, so carefully choreographed on the ceremonial stage, finds a far less flattering mirror in the domain of elite accountability at home  and no case has crystallised public fury quite like that of Feyisa Lilesa. The celebrated Oromo long-distance runner, who once captured the world’s imagination and the conscience of a people with a single crossed-arm gesture on the Olympic podium in Rio de Janeiro in 2016, now finds himself at the centre of a scandal that has ignited a firestorm of outrage across Ethiopian society. According to reports circulating widely and discussed at length by Addis Mereja, Lilesa was involved in a serious road traffic collision in the Jemo Michael area of Addis Ababa  an incident that has since escalated from a tragic accident into a deeply charged political and moral reckoning.

The human cost of that collision is not abstract. A sixteen-year-old child is dead. Another individual sustained a broken bone and remains under medical treatment. These are not statistics  they are lives, and families, torn apart on an ordinary Addis Ababa street. Yet what has incensed the Ethiopian public beyond even the tragedy of the accident itself are the alleged circumstances that followed it. Reports claim that rather than submitting to police authority at the scene, Lilesa brandished a firearm and used it to intimidate officers, effectively preventing his own arrest. If accurate, this is not merely a legal violation  it is a declaration, however implicit, that certain individuals in Ethiopia exist beyond the ordinary reach of the law.

And then came the Facebook post. In the immediate aftermath of an accident that had killed a child and injured another person, Lilesa reportedly took to social media to describe the incident as a common accident, the sort of thing that could happen to anyone. The public reaction was swift and visceral. To many Ethiopians who had watched this unfold, the post read not as an expression of remorse but as a performance of nonchalance the casual deflection of a man confident that consequence would not find him. It was, to borrow the language of the streets, the message of someone who does not believe he will ever truly be held to account.

The rumours that followed were, in some ways, the most damning development of all. Widespread reports began to circulate — unconfirmed as yet by any official authority — that Lilesa had fled Ethiopia entirely, with Dubai emerging as the most frequently named destination. The Ethiopian police have not, at the time of writing, issued any official confirmation or denial of these reports. That silence, in itself, speaks volumes to a public that has grown finely attuned to the language of institutional evasion. When the state says nothing, Ethiopians have long since learnt to interpret that nothing with considerable sophistication.

This is not the first time Lilesa’s conduct has drawn public censure, and the pattern is instructive. When previously accused of public intoxication and disputes with neighbours, his reported response was characteristically defiant: “If I drink, I drink with my own money.” It was the retort of a man who had confused personal achievement with personal impunity — who had, somewhere along the road from Rio to Addis Ababa, begun to believe that fame was a form of sovereignty. His dismissive remarks about Ethiopia’s rising fuel prices — a crisis felt acutely by millions of ordinary citizens — further alienated those who might otherwise have retained residual goodwill towards him. And his controversial comments regarding the use of the Amharic language in traditional Oromo Aba Gada justice proceedings struck many as wilfully divisive, a provocation dressed in the language of cultural assertion.

The political dimension of Lilesa’s trajectory adds yet another layer of complexity to an already tangled story. When he returned to Ethiopia in 2018 following his self-imposed exile after Rio, he did so as a vocal and enthusiastic supporter of the Abiy Ahmed government — a transformation that struck many of his former admirers as jarring, even bewildering. The man who had crossed his arms above his head on the world’s most watched sporting stage, in solidarity with an Oromo people then facing brutal state repression, had become, in the eyes of some, a symbol of the very political accommodation he once appeared to resist. Whether that shift reflected genuine conviction, pragmatic calculation, or something more complicated entirely is a question that only Lilesa can answer. What is beyond dispute is that it reconfigured his public identity in ways that continue to reverberate.

For ordinary Ethiopians watching all of this unfold, the Lilesa affair is not simply about one man. It is a referendum on the question that sits at the heart of every functioning society: does the law apply equally, or does it bend for those with fame, political proximity, and the means to board a flight before the consequences arrive? Citizens observe the contrast with bitter clarity — ministers in modest attire performing deference to foreign dignitaries, military women dancing in ceremonial dress for the cameras, and a celebrated athlete who allegedly pointed a firearm at police officers and may now be sipping coffee in Dubai whilst a sixteen-year-old lies in a grave in Addis Ababa. The cognitive dissonance is not lost on anyone. It feeds rumour. It deepens mistrust. And it makes even the most outlandish whispers about foreign power brokers and shadowy elite networks feel, to many, entirely plausible — because the architecture of privilege that surrounds them is demonstrably, visibly real.

It is worth pausing here to observe that the gimbal-toting content creator shouldering his way past protocol officers at a state function and the celebrated athlete allegedly brandishing a firearm at police officers in Jemo Michael are, at some fundamental level, expressions of the same cultural pathology. Both represent individuals who have concluded, through experience, through impunity, through the repeated failure of institutions to assert boundaries,  that the rules governing ordinary Ethiopians simply do not apply to them. The content creator has learnt that nobody will stop him from walking into sensitive spaces with a backpack full of equipment and a telephoto lens trained on a foreign head of state. Lilesa apparently learnt that a firearm and a certain quality of confidence could send police officers stepping backwards. The specific expressions differ enormously. The underlying logic is identical. And it is a logic that, left unaddressed, corrodes everything it touches,  from the credibility of state institutions to the physical safety of the nation’s most protected individuals.

Addis Mereja’s coverage of the Lilesa incident concludes with a call that is as simple as it is urgent: the police must provide a transparent and timely update to the Ethiopian public. It is a demand that ought not to require stating. That it does,  that citizens must actively petition their institutions for basic accountability in a case involving a dead child and a nationally known figure,  is itself a measure of how far public trust in those institutions has eroded. Justice, in this instance, is not a complicated philosophical concept. It is a sixteen-year-old who deserved to grow up, and a family that deserves to know that their loss was not simply absorbed into the great Ethiopian silence that tends to swallow inconvenient truths.

Ethiopia’s leadership is simultaneously juggling several weighty portfolios that seldom receive the coherent public narrative they demand. Turkish Bayraktar TB2 drones signal military cooperation and procurement ambition. Railway investments, stalled by conflict and entangled in international arbitration, symbolise both the country’s grand infrastructure vision and its fragility in executing it. Mosque restorations gesture towards humanitarian and religious legitimacy on the international stage. Each element is deployed strategically,  showing just enough to reassure partners whilst carefully concealing vulnerabilities that a more transparent posture might expose. Yet it is arguably the vulnerabilities closest to home,  the entitled photographer at the palace gate, the athlete on a flight to Dubai,  that pose the most immediate and corrosive risk to the project of building a credible, governed state.

The rumour mill, meanwhile, does not pause for diplomatic niceties. The widely circulated story of the UAE president’s death  amplified by Turkish media and pan-Arab channels became a proxy for a broader public anxiety about foreign influence in Ethiopian affairs. For elites, it was a whispered talking point, a potential leverage in shadow conversations. For the layperson, it was fuel for outrage, suspicion, and political imagination. For the Prime Minister, it represented an opportunity: demonstrate control through public calm, measured diplomacy, and the quiet redirection of attention. In Ethiopia, as in many states where official communication is limited and political opacity is the norm, rumour does not merely fill the gaps in understanding, it becomes the primary currency of political discourse.

The satirical image almost writes itself. The Ethiopian Prime Minister, immaculately composed, nods attentively as Erdoğan’s eyes sweep the room with the cool deliberation of a general reviewing a chessboard. Behind them, a military band plays with disciplined flair whilst ministers in conservative Islamic dress murmur protocol reminders to one another. And somewhere just off to the side, perhaps three steps closer than any security doctrine would permit, a young man in a branded hoodie swings a gimbal-mounted camera towards the Turkish President’s face, his enormous telephoto lens catching the light, his backpack brushing the elbow of a close-protection officer who glances sideways with visible unease but says nothing, because nobody has yet told him definitively what to do about this. Cameras flash. Social media erupts with speculation about Arab power brokers, athletes allegedly fled to Dubai, and railway arbiters counting their fees in distant capitals. The content creator posts his footage. The views pour in. And the Prime Minister smiles, pours the tea, and holds the room, master of ceremonies, tactician, and juggler of perceptions across a stage that is, in more ways than one, alarmingly unsecured.

What this theatre ultimately reveals is the extraordinary complexity of Ethiopia’s balancing act,  both internally and externally. Domestically, the government must speak to Christians and Muslims, to Oromo and non-Oromo communities, to elites and ordinary citizens whose lived realities could not be more divergent. Externally, it must manage relationships with the UAE, Türkiye, India, Israel, China, and Western donors, each with their own expectations, their own leverage, and their own interpretation of every gesture Ethiopia makes. Every decision, from a minister’s choice of attire to the selection of ceremonial music, from a drone procurement deal to a mosque restoration, carries multiple and often contradictory signals. The art lies not in eliminating that contradiction but in holding it together long enough to keep every audience sufficiently satisfied. What cannot be held together indefinitely, however, is a security culture in which entitlement substitutes for vetting, and a social culture in which impunity substitutes for accountability.

The lessons embedded in this complex choreography are not trivial ones. Opacity, wherever it persists, breeds narrative creation,  and not always the narratives that governments would choose. Perception, verified or otherwise, shapes legitimacy in ways that policy alone cannot correct. Optics matter as profoundly as action, because the theatre of governance is watched not only by foreign partners but by citizens who are drawing their own quiet conclusions about fairness, competence, and sovereignty. And satire, in such an environment, is sometimes the only honest lens available, the only tool capable of holding the absurdity and the seriousness of it all in the same frame without flinching. But satire has its limits. A security breach does not.

Abiy Ahmed’s Ethiopia is, in the final accounting, many things at once,  a secular state with a deeply religious population, a military state with a taste for flamboyant ceremony, a country navigating elite favouritism and foreign influence whilst performing confidence on a world stage. The Prime Minister’s particular genius lies not in controlling every rumour, some, like the story drifting in from the Arab world, are simply beyond any government’s reach, but in managing appearances with sufficient skill that the performance itself becomes a form of power. India’s warmth, Erdoğan’s formality, the whispers from the Gulf, the contradictions of the ceremony hall, the sight of a celebrated Olympian allegedly fleeing accountability on a flight to Dubai whilst a teenager’s family mourns in Addis Ababa, and the gimbal operator who has just walked, unchallenged, to within two metres of a visiting head of state all of it intersects within a single, breathtakingly intricate and increasingly fragile theatre of governance.

For the casual observer, it may read as chaos, even farce. For the political analyst, it is a study in survival, strategy, and the calculated management of perception. For the security professional, it is something closer to a slow-motion crisis waiting for its moment. And for Ethiopia itself, the lesson endures: in a world governed as much by optics as by facts, appearances, carefully choreographed, can be every bit as powerful as the truth. But a sixteen-year-old child is dead. A foreign dignitary’s movements are being filmed from arm’s reach by someone nobody has screened. And no amount of choreography, however immaculate, can indefinitely paper over the cracks in a state that has not yet decided, with full seriousness, that its rules apply to everyone equally including those holding the most expensive cameras in the room.

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

ተፃፈ በ ታዘብ አራጋው
‎
‎የመድሃኒት ጥቂት ይበቃል እያለች፤
‎የምኒልክ እናት አንድ ወልዳ መከነች፡፡
‎
‎የስልጣኔ ሸማኝ፣ የሃገር ባለውለታ፣ የዘመናዊቷ ኢትዮጵያ አንጥረኛ፣ የማትደፈር ሃገር መስራች እንደሆኑ ይነገራል፡፡ ባለቤታቸው ደግሞ ለንጉሰ ነገስቱ ብቻ ሳይሆን ለሚወዱት ሕዝብ ጭምር ዘውድ፣ የአዲስ አበባ ቆርቋሪ፣ የሴት ባለመላ እና የጦር አጋፍሪም ጭምር ናቸው ይባላሉ፡፡በአራት ዓመታት ልዩነት ነሐሴ 12 ቀን 1836 እና ነሐሴ 12 ቀን 1832 ዓ.ም ሚስት እና ባል በቅደም ተከተል በኢትዮጵያ ምድር ስር ፈለቁ፡፡ የሚገርመው ግን ተመሳሳይ ቀን መወለዳቸው ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያዊያን ወግና ባህል ብዙም ባልተለመደ መልኩ ሚስት ባልን አራት ዓመታት አስከንድተው መብለጣቸው ነው፡፡ እቴጌ ጣይቱ እምየ ምኒልክን በአራት ዓመታት ይቀድሟቸዋል፤ ይችንም ዓለም ሲሰናበቱ የአራት ዓመታት ልዩነት አላቸው፡፡
‎
‎የንጉስ ሳህለ ስላሴ ልጅ ከሆኑት አባታቸው ልዑል ኃይለ መለኮት እና ከእናታቸው ከወይዘሮ እጅግአየሁ ለማ ከደብረ ብርሃን ደቡብ ምዕራብ አቅጣጫ አምስት ኪሎ ሜትር ገደማ ርቃ በምትገኘው የገጠር መንደር አንጎለላ ልዩ ስሟ እንቁላል ኮሶ መንደር ውስጥ ነሐሴ 12 ቀን 1836 ዓ.ም አንድ ህፃን ይህችን ምድር ተቀላቀለ፡፡ ይህ ህፃን የኋላ ኋላ በአካልና በአዕምሮ ጎልምሶ እና ነግሶ በሚመራው ሕዝብ ዘንድ ሞገስ ተችሮት የጥቁር አፍሪካውያን ሁሉ መከታ ይሆናል ብሎ ያሰበ ባይኖርም ስሙን ግን ምኒልክ ሲሉ አወጡለት፤ ዳግማዊ መሆኑን ሲያመሰጥሩ ነው፡፡
‎
‎ህፃኑ ምኒልክ የመፃዒ መራሂ መንግስትነቱ መክሊት ይገለጥ ዘንድ ግን ከ12 ዓመታት በላይ መጠበቅ አላስፈለገውም፡፡ ህዳር 1 ቀን 1848 ዓ.ም ልክ በ12 ዓመታቸው የአባታቸው ኃይለ መለኮት የቀብር ስነ ስርዓት እንደተፈፀመ የአባታቸውን አልጋ በይፋ ተቀበሉ፡፡
‎
‎ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ እቴጌ ጣይቱ ብጡል ደግሞ ትልቁ ራስ ጉግሳ የጎንደሯን ባላባት ወይዘሮ ማሪቱን አግብተው ወይዘሮ ሂሩትን፤ ወይዘሮ ሂሩት ከራስ ገብሬ እና ከወይዘሮ ሳህሊቱ የሚወለዱትን ደጃዝማች ኃይለ ማሪያምን አግብተው ደጃዝማች ብጡልን፣ ደጃዝማች መርሶንና ሌሎችንም ልጆች ይወልዳሉ፡፡ ደጃዝማች ብጡል ደግሞ የጎጃም ደብረ መዊዕ ባላባት የሆኑትን ወይዘሮ የውብዳርን አግብተው ነሐሴ 12 ቀን 1832 ዓ.ም ጎንደር ውስጥ በደብረ ታቦር ከተማ እቴጌይቱን ወለዱ፡፡
‎
‎እቴጌ ጣይቱ የአባታቸው አያት በሆኑት በወይዘሮ ማሪቱ በኩል የአፄ ፋሲል ተወላጅ ከሆኑት ከአፄ ተክለ ጊዮርጊስ (ፍፃሜ መንግስት) የሚመዘዝ የዘር ሃረግ አላቸው፡፡ እናም እቴጌ ጣይቱ የዘር ሃረጋቸው ከጎንደር፣ ከጎጃም እና ከወሎ ይመዘዛል ማለት ነው፡፡ እቴጌ ጣይቱ በ13 ዓመታቸው አባታቸው በጦርነት ላይ በመሞታቸው ደብረ ታቦርን ለቅቀው ወደ እናታቸው አገር ወደ ጐጃም በመምጣት የእንጀራ አባታቸው በሚያስተዳድሩት እና ደብረ መዊዕ በሚገኘው ደብር ቀደም ሲል ጐንደር ውስጥ በማህደረ ማርያም ጀምረውት የነበሩትን ትምህርታቸውን እየተማሩ ተቀመጡ:: የኋላ ኋላ ወደ ደብረ መዊዕ ተመልስው ትምህርታቸውን አስቀጥለው እንደነበር ይነገራል፡፡
‎
‎እቴጌ ጣይቱ ትምህርታቸውን እንዳጠናቀቁ በጥበብና በሕይወት ፍልስፍና የላቀ ችሎታ ባለቤት መሆናቸው እየታወቀ መጣ፡፡ ይህንን የጣይቱን ዝና ከሰሙ ልዑላን መካከል ወጣቱ ምኒልክ አንዱ ናቸው፡፡ ምኒልክ ስለ እቴጌ ጣይቱ ዝና የሰሙት አብረው ይኖሩ ከነበሩት አሉላና ወሌ ብጡል ከሚባሉት የእቴጌ ወንድሞች እንደሆነም ይነገራል፡፡ በወቅቱ የምኒልክ ሞግዚት የነበሩት ደጃዝማች ተሰማ ናደው ከሌሎች ቅርብ ሰዎቻቸው ጋር ተማክረው ጣይቱን እና ምኒልክን ለማጋባት ሙከራ አድርገው ነበር፤ ምንም እንኳን በወቅቱ በተለያዩ ችግሮች ጋብቻው ቢዘገይም፡፡
‎
‎ዘመኑ በደረሰ ጊዜ ግን አፄ ምኒልክ እቴጌ ጣይቱን አገቡ፡፡ ንጉሥ ምኒልክ ሚያዚያ 25 ቀን 1875 ዓ.ም በአንኮበር መድኃኒዓለም ቤተ ክርስቲያን ከእቴጌ ጣይቱ ብጡል ጋር በቁርባን ጋብቻቸውን ፈፀሙ፡፡ አምስት ዓመታት ቆይቶም ጥቅምት 27 ቀን 1882 ዓ. ም ጣይቱ ብጡል “እቴጌ” ተብለው ተሠየሙ፡፡ በዚህ ጊዜ ንጉሥ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት ዘ ኢትዮጵያ” ከተባሉ ሶስተኛ ቀናቸው ነበር፡፡ አፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ ዳግማዊ አጤ ምኒልክ በተሰኘው መፅሃፋቸው እቴጌ ጣይቱ ለዚህ ታላቅ ሥልጣን በበቁ ጊዜ የተፈጠረውን ስሜት ሲገልፁ “የሸዋ ቤተ መንግሥት ዓለሙ የዚህን ቀን ተጀመረ:: የሸዋ ቆሌ፣ የሸዋ ደስታ የዚህን ቀን ተጀመረ:: የሸዋ ቤተ መንግሥት ከጣይቱ በኋላ ውቃቢ ገባው፣ ግርማና ውበት ተጫነው፣ ጥላው ከበደ፣ የእውነተኛው አዱኛ፣ የእውነተኛው ደስታ ከጣይቱ ብጡል ጋር ገባ” ሲሉ ጽፈዋል፡፡
‎
‎እቴጌ ጣይቱ አፄ ምኒልክን ካገቡ በኋላ ያልተሳተፉበት ምጣኔ ሃብታዊ፣ ማኅበራዊ እና ፖለቲካዊ ጉዳይ አልነበረም፡፡ አፄ ምኒልክ አዳዲስ ሥልጣኔዎችን ለማስገባት ቁርጠኛ አቋም ይዘው በተንቀሳቀሱበት ጊዜ አጋራቸው እቴጌ ጣይቱ ነበሩ፡፡ በተለይም ዘመናዊ ትምህርት ቤት ሲያቋቁሙ፣ የባቡር ሃዲድ ሲዘረጉ፣ ውሃ በመዘውር እንዲቀዳ ሲያደርጉ፣ በቀጭኑ ሽቦ በስልክ ግንኙነት በተጀመረ ጊዜ፣ ተሽከርካሪዎች ወደ አገር ቤት በመጡ ጊዜ፣ የእህል ወፍጮ ሲተከልና ሌሎችም የቴክኖሎጂ ውጤቶች ወደ ኢትዮጵያ ሲገቡ አጋዣቸው የነበሩት ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ እቴጌ ጣይቱ ነበሩ፡፡ የእቴጌ ጣይቱን ስም ዘላለም ሲያስጠሩ ከሚኖሩ ተግባሮቻቸው መካከልም ግንባር ቀደሙ አዲስ አበባ ከተማን መቆርቆራቸውና መጠሪያ ስሟንም ለመሰየም መቻላቸው ነው፡፡ እቴጌ ጣይቱ የመጀመሪያው ዘመናዊ ሆቴል መስራች ናቸው፤ የባልትና ሙያን እና የሽመና ጥበብን ለቤተ መንግሥቱ በማስተዋወቅም ግንባር ቀደም ነበሩ፡፡
‎
‎እቴጌ ጣይቱ በፖለቲካዊ ተግባራቸው ሲመዘኑም ሁሌም ሚዛን የሚደፋው ሥራቸው ጣሊያኖች በውጫሌ ውል ካሰፈሯቸው ነጥቦች በአንቀፅ 17 ስር የተቀመጠውን የጣሊያንኛ ትርጉም ኢትዮጵያን በሚጎዳ መልኩ ጥቅም ላይ ውሎ በተገኙ ጊዜ የያዙት የማያወላውል አቋም ነው፡፡ አንቶኔሊ የተባለው የጣሊያን ዲፕሎማት በቤተ መንግሥት ተጠርቶ ከአፄ ምኒልክ እና ከእቴጌ ጣይቱ ፊት ቀርቦ በውጫሌው ውል ከተካተቱት ነጥቦች መካከል በአንቀፅ 17 ሥር የሰፈረውን ትርጉም እንዲያስተካክል ሲጠየቅ የአገሩን መንግሥት ክብር የሚነካ ስለሚሆን ይህ እንደማይደረግ በግልፅ ተናገረ፡፡ በዚህ ጊዜ እቴጌ ያንተ ፍላጎት ኢትዮጵያ በሌላ መንግሥት ፊት የኢጣሊያ ጥገኛ መሆኗን ለማሳወቅ ነው፡፡ ነገር ግን ይህን የመሰለው የምኞት ሃሳብ አይሞከርም፡፡ እኔ ራሴ ሴት ነኝ ጦርነት አልፈልግም፤ ነገር ግን ይህን ውል ብሎ ከመቀበል ጦርነትን እመርጣለሁ” ሲሉ ተናገሩ፡፡
‎
‎በኢትዮጵያ እና በጣሊያን መካከል እሰጥ አገባው ቀጥሎ ከቆየ በኋላ ጦርነቱ አይቀሬ ሆነና አፄ ምኒልክ “ምታ ነጋሪት፤ ክተት ሠራዊት” ብለው ወደ አድዋ ጦርነት ሲዘምቱ ኑሯቸውም ሆነ ህልፈታቸው ከባለቤታቸው ሊነጠል እንደማይችል የተገነዘቡት እቴጌ ጣይቱ በራሣቸው የሚመራ 3 ሺኅ እግረኛ ጦር እና 6 ሺኅ ፈረሰኛ አስከትለው ከባለቤታቸው ጎን ተሰልፈው ውጣ ውረድ የበዛበትን የጦርነት ጉዞ በድል አድራጊነት አጠናቀቁ፡፡

‎
‎እቴጌ ጣይቱ በዚህ መልኩ አገራዊ ተልኳቸውን እየተወጡ እያሉ ባለቤታቸው አፄ ምኒልክ በጠና ታመሙና ከህዳር 1902 ዓ.ም ጀምሮ ከቤት ዋሉ፡፡ ታህሳስ 3 ቀን 1906 ዓ.ም በእለተ አርብ አረፉ፤ ሕዝቡ የምኒልክን ሞት ከሰማ ይረበሻል ተብሎ በሕይወት አሉ! እየተባለ እየተወራ እስከ ሰገሌ ዘመቻ ሁለት ዓመት ከ10 ወር ድረስ ሞታቸው ተደበቀ፡፡
‎
‎በምኒልክ ሁኔታ ግራ የተጋባው ሕዝብም እንዲህ ሲል የንጉሱን ሁኔታ ይጠይቅ ነበር፡፡ ሕዝቡም አልጋ ወራሽ የሆኑበትን ጨምሮ
‎
‎አርባ ስድስት ዓመት የገዛኸው ንጉስ፤
‎እንዳለህም ስጠኝ ከሌለህም ላልቅስ፡፡
‎”መኸሬን ከትቻለሁ፤ እንግዲህ እኔ እዚህ ምን አለኝ ጌታዬ! እኔም በተራዬ እከተልዎታለሁ”
‎
‎የሚል ቃል ተናግረው ቤተ መንግስቱን ለቅቀው ወደ እንጦጦ አቀኑ፡፡ እቴጌ ጣይቱ ከጥር ወር 1910 ዓ.ም ጀምሮ እንደዋዛ የጀመራቸው ህመም ጠናባቸውና የካቲት 4 ቀን 1910 ዓ.ም ሌሊት በተወለዱ በ78 ዓመታቸው በአራት ዓመት የሚበልጧቸውን ባለቤታቸውን በሞትም አራት ዓመት አስቀድመዋቸው ይችን ዓለም ተሰናበቱ፡፡ የማረፋቸው ዜና እንደተሰማም በቤተ መንግሥቱ 25 ጊዜ መድፍ ተተኮሰ፡፡
‎
‎መልካም ልደት ለንጉሱ እና ለንግስቲቱ!
‎
‎ ታዘብ አራጋው

Source:- https://www.facebook.com/share/p/16uP3zq91o/?mibextid=wwXIfr

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

በሒሳብ ዓመቱ አጋማሽ የሁሉም ባንኮች የተቀማጭ ገንዘብ መጠን 2.9 ትሪሊዮን ብር መድረሱ ተመላከተ

በኢትዮጵያ የባንክ ኢንዱስትሪ ዘርፍ እየተንቀሳቀሱ የሚገኙ ባንኮች በዘንድሮው የሒሳብ ዓማት አጋማሽ በአብዛኞቹ ቁልፍ የባንክ ሥራ መመዘኛዎች ዕድገት እያሳዩ መሆናቸው ተመላከተ። የአገሪቱ ባንኮችን የ2017 ግማሽ የሒሳብ ዓመት አፈጻጸም እንደሚያሳየው፣ በገበያ ውስጥ የሚገኙ 32 ባንኮች አጠቃላይ የሀብት መጠን ከአራት ትሪሊዮን ብር በላይ ነው፡፡ 

ባንኮች ከደረሱበት አጠቃላይ የሀብት መጠን ውስጥ ብልጫ ያለውን ድርሻ የያዘው መንግሥታዊው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ሲሆን፣ የባንኩ አጠቃላይ የሀብት መጠን በ2017 ሒሳብ ዓመት አጋማሽ ላይ 1.97 ትሪሊዮን ብር መሆኑን ከመረጃው ለመረዳት ተችሏል። ቀሪው ደግሞ የግል ባንኮችና የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ድርሻ ነው፡፡ 

በተቀማጭ ገንዘብ አሰባሰብ ረገድም የአገሪቱ ባንኮች የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ23 በመቶ በላይ ዕድገት አሳይቷል፡፡ በሒሳብ ዓመቱ ግማሽ ላይ የሁሉም ባንኮች አጠቃላይ ተቀማጭ የገንዘብ (ከወለድ ነፃን ጨምሮ) ከ2.9 ትሪሊዮን ብር በላይ ደርሷል፡፡ ከዚህ ውስጥ በኢንዱስትሪው ከፍተኛውን የተቀማጭ ገንዘብ በማሰባሰብ ቀዳሚውን ድርሻ የያዘው መንግሥታዊው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ሲሆን ከግል ባንኮች ደግሞ አዋሽ ባንክ በቀዳሚነት ተቀምጧል፡፡ በ2017 የሒሳብ ዓመት በግማሽ ዓመት አጠቃላይ የተቀማጭ ገንዘቡ መጠን 1.42 ትሪሊዮን ብር ሆኖ የተመዘገበ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ በመደበኛው የባንክ አገልግሎት ያሰባሰበው ተቀማጭ ገንዘብ መጠን 1.21 ትሪሊዮን ብር ነው፡፡ ቀሪው 152.5 ሚሊዮን ብር ከወለድ ነጻ የባንክ አገልግሎት ያሰባሰበው መሆኑን የባንኩ መረጃ ያመለክታል፡፡ 

ከግል ባንኮች ደግሞ ከፍተኛ መጠን ያለው ተቀማጭ ገንዘብ ማሰባሰብ የቻለው አዋሽ ባንክ ሲሆን፣ እስከ ሒሳብ ዓመቱ አጋማሽ ድረስ ያሰባሰበው የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ253 ቢሊዮን ብር በላይ ነው፡፡ ከግል ባንኮች ሁለተኛ ደረጃ ላይ የተቀመጠው አቢሲኒያ ባንክ ሲሆን፣ የባንኩ የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ220 ቢሊዮን ብር በላይ መሆኑን መረጃው ያመለክታል፡፡ ዳሸን ባንክም ከፍተኛ የተቀማጭ ገንዘብ በማሰባሰብ የሚጠቀስ ሲሆን በግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ላይ የደረሰበት የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ166.7 ቢሊዮን ብር በላይ ሆኖ ተመዝግቧል፡፡ 

ከፍተኛ ተቀማጭ ገንዘብ ካሰባሰቡት የግል ባንኮች መካከል በቀጣይነት የተቀመጠው የኦሮሚያ የኅብረት ሥራ ባንክ ሲሆን፣ በተጠቀሰው ጊዜ ውስጥ ከ130 ቢሊዮን ብር ማሰባሰብ ችሏል።

ከላይ የተጠቀሱት አራቱ የግል ባንኮች በተጨማሪ ሌሎች ስምንት የግል ባንኮች እያንዳንዳቸው የተቀማጭ ገንዘብ መጠናቸውን ከ40 ቢሊዮን ብር በላይ ማድረስ እንደቻሉ መረጃው ያመለክታል። ከስምንቱ ባንኮች ውስጥ ኅብረት ባንክ በግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ላይ የደረሰበት የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ80.6 ቢሊዮን ብር ነው፡፡ ቀሪዎቹ ሰባት ባንኮች ደግሞ ኦሮሚያ ባንክ 63.9 ቢሊዮን ብር፣ ዓባይ 61.7 ቢሊዮን ብር፣ ወጋገን ከ58.15 ቢሊዮን ብር በላይ፣ ዘመን ባንክ 52.72 ቢሊዮን ብር፣ ንብ ባንክ ከ48.9 ቢሊዮን ብር በላይ፣ ቡና ባንክ ከ46.7 ቢሊዮን ብር በላይ፣ አንበሳ ባንክ ከ40 ቢሊዮን ብር በላይ የተቀማጭ ገንዘብ ማሰባሰብ ችለዋል፡፡ 

ሁሉም ባንኮች እስከ ግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ የሰጡት የተከማቸ የብድር መጠን (ቦንድን ጨምሮ) ከ2.8 ትሪሊዮን ብር በላይ የደረሰ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 1.32 ትሪሊዮን ብሩ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ድርሻ መሆኑ ተጠቀሟል። 

በኢንዱስትሪው ውስጥ አሁንም ዕድገት እየታየበት የመጣው የባንክ ደንበኞች ቁጥር ነው፡፡ እስከ ግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በሁሉም ባንኮች የተቀማጭ ሒሳብ የከፈቱት ደንበኞች ቁጥር ከ172 ሚሊዮን በላይ መድረሱ ተመላክቷል፡፡ በዚህም የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ብልጫ ያለውን ድርሻ የያዘ ሲሆን በግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ላይ አጠቃላይ የደንበኞቹን ቁጥር 41.38 ሚሊዮን ማድረስ ችሏል፡፡ 

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከደረሰበት 41.38 ሚሊዮን ደንበኞች ውስጥ 34.57 ሚሊዮን የሚደርሱት የመደበኛው የባንክ አገልግሎት ደንበኞች ሲሆኑ ቀሪዎቹ 6.81 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ ከወለድ ነጻ የባንክ አገልግሎት ተጠቃሚዎች የከፈቱት አካውንት መሆኑን ለማወቅ ተችሏል፡፡ 

የግል ባንኮችም የደንበኞቻቸው ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ እየጨመሩ ሲሆን የደንበኞቻቸውን ቁጥር ከአንድ ሚሊዮን በላይ ማድረስ የቻሉ ባንኮች ቁጥር 14 መድረሱን መቻሉን ለማወቅ ተችሏል፡፡ እስከ ግማሽ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ 14ቱን ባንኮች የደንበኞቻቸውን ቁጥር ከ1.12 ሚሊዮን እስከ 14.2 ሚሊዮን በላይ ማድረስ የቻሉ ናቸው፡፡ በኢንዱስትሪው ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ቀጥሎ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸውን ደንበኞች የያዘው የኦሮሚያ የኅብረት ሥራ ባንክ በ2017 የሒሳብ ዓመት ግማሽ ዓመት መጨረሻ ላይ አጠቃላይ የደንበኞችን ቁጥር 14.2 ሚሊዮን ማድረስ ችሏል፡፡ ይህም ከግል ባንኮች ከፍተኛ ቁጥር ያለው ደንበኞችን በመያዝ ለተከታታይ ዓመታት ቆይቷል፡፡ 

ዘንድሮ ለየት ባለ ሁኔታ ባንኮች የውጭ ምንዛሪ ግኝታቸውን ከፍ ያደረጉበት ዓመት እንደሆነ ተጠቅሷል፡፡ በሒሳብ ዓመቱ በግማሽ ዓመት ውስጥ የግል ባንኮች ከ3.3 ቢሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ ግኝት ያስመዘገቡ ሲሆን በዚህ የውጭ ምንዛሪ ግኝትም በኢንዱስትሪው የቆዩ ትልልቅ ባንኮች ከፍተኛ የውጭ ምንዛሪ ማግኘት ስለመቻላቸው ተመልክቷል፡፡ 

በግማሽ ዓመቱ ከግል ባንኮች ከፍተኛ መጠን ያለው የውጭ ምንዛሪ ግኝት ያስመዘገበው አዋሽ ባንክ ሲሆን በግማሽ ዓመት ውስጥ ብቻ ከ390.1 ሚሊዮን ዶላር አግኝቷል፡፡ ዳሸን ባንክ 548 ሚሊዮን ዶላር፣ አቢሲኒያ ባንክ 317 ሚሊዮን ዶላር ዘመን ባንክ 270 ሚሊዮን ዶላር በማስመዝገብ በተከታታይ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡ 

በግማሽ ዓመቱ የውጭ ምንዛሪ ግኝታቸውን ከ50 ሚሊዮን ዶላር በላይ ካደረሱት መካከል የኦሮሚያ የኅብረት ሥራ፣ ኦሮሚያ ባንክ፣ ወጋገን ባንክ፣ ኅብረት ባንክ፣ ዓባይ ባንክ፣ ብርሃን ባንክ፣ ንብ ኢንተርናሽናል ባንክ፣ ባንክ ተጠቃሽ ናቸው፡፡ 

ከኦሮሚያ የኅብረት ሥራ ባንክ ቀጥሎ በርካታ የተቀማጭ ሒሳብ ደንበኞች የያዘው አቢሲኒያ ባንክ ሲሆን በግማሽ ዓመቱ መጨሻ የደንበኞቹ ቁጥር 13.92 ሚሊዮን መድረሱ ታውቋል፡፡ ቀጣዩን ደረጃ የያዘው አዋሽ ባንክ ሲሆን 13.3 ሚሊዮን ደንበኞችን መያዝ የቻለ ሲሆን በቅርቡ ከብድርና ቁጠባ ተቋማት ወደ ባንክ የተሸጋገረው ፀደይ ባንክም ከ14 ሚሊዮን በላይ ደንበኞች እንዳሉት ሪፖርት አድርጓል፡፡ ፀደይ ባንክ የደንበኞቹ ቁጥር በዚህን ያህል ደረጃ ሊመዘገቡ የቻሉት በብድርና ቁጠባ ተቋም ሆኖ በሚሠራበት ወቅት ያሉትን ደንበኞች በሙሉ ወደዚህ በማዞሩ እንደሆነ ያገኘነው መረጃ ያስረዳል፡፡ 

የደንበኞቻቸውን ቁጥር ከአራት ሚሊዮን በላይ በማድረስ ተጠቃሽ የሆኑት ባንኮች ኅብረት፣ ዓባይ፣ ወጋገን፣ ንብ፣ ቡና፣ ኦሮሚያና ዳሸን ባንክ ተጠቃሽ ሲሆኑ በተለይ ዳሸን ባንክ በግማሽ ዓመቱ መጨረሻ 7.34 ሚሊዮን ኦሮሚያ ባንክ ደግሞ 6.35 ሚሊዮን በማድረስ ይጠቀሳሉ፡፡ 

ከባንኮች የቅርንጫፎች ማስፋት ጋር በተያያዘ ግን ከዚህ ቀደም ይታይ የነበረው ያህል ዕድገት እያሳየ አፈጻጸም እየመዘገበ ስላለመሆኑ እየተነገረ ነው፡፡ በግማሽ ዓመቱ ባንኮች አዳዲስ ቅርንጫፎች የከፈቱና አጠቃላይ ባንኮች ያሏቸው የቅርንጫፎች ብዛት ከ12,200 በላይ የደረሰ ቢሆንም ይህ የቅርንጫፎች ቁጥር ዕድገት በቀደሙት ዓመታት ሲታይ በነበረው ልክ ዕድገት ያላሳየ ነው ተብሏል፡፡ 

በጉዳዩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው የባንክ ባለሙያ ለሪፖርተር እንደገለጹት ብዙ ባንኮች በተለይ ትልልቅ የሚባሉ ባንኮች የቅርንጫፍ ከፍታቸውን ገታ በማድረግ በዲጂታል የባንክ አገልግሎቶች ወደማስፋፋት መግባታቸው አንዱ ምክንያት ነው፡፡ 

እንደ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ያሉ ደግሞ አንዳንድ ቅርንጫፎችን በማጠፍ እየሠሩ መሆኑንም የባንኮች የቅርንጫፎች ዕድገት አዝጋሚ ሆኖ እንዲታይ አድርጎታል ይላሉ፡፡ ወደፊትም ይህ ሁኔታ የሚቀጥል መሆኑንም ሳይጠቅሱ አላለፉም፡፡ 

የአገሪቱ ባንኮች በተናጠል እያሳዩ ያሉት ዕድገት የተለያየ ሆኖ መቀጠሉ እንዴት ይታያል ለሚለው ጥያቄ የኢኮኖሚ ባለሙያው አቶ አወት ተክኤ በሰጡት አስተያየት አፈጻጸማቸው አነስተኛ የሆኑ ባንኮች የተሻለ ዕድገት ለማስመዝገብ የተለያዩ አማራጮችን መጠቀም ይኖርባቸዋል፡፡ 

በተለይ ካፒታላቸው አነስተኛ የሆኑ ባንኮች ካፒታላቸውን ለማሳደግ በሌሎች አገሮች እንደሚደረገው አንዱ መፍትሔ ባለአክሲዮኖቻቸውን አሳምነው ካፒታላቸውን ከፍ ማድረግ ነው፡፡ 

ይህ ውሳኔ በሌሎች እንዳይዋጡ የሚያደርግ ሲሆን ከውጭ ባንኮች ጋር በጥምረት ለመሥራት ዕድል እንደሚፈጥርላቸው አክለዋል፡፡ ሌላው ዝቅተኛ አፈጻጸም አላቸው የሚባሉ ባንኮች በገበያው ለመቆየት እንደ አማራጭ ማየት የሚገባቸው ስፔሻላይዝድ የሆነ አገልግሎት የሚሰጥ ባንክ ማድረግ ነው፡፡ 

በኢትዮጵያ ሁሉም የንግድ ባንኮች ተመሳሳይ ሥራ የሚሠሩ በመሆኑ ከዚህ ዓይነት አመለካከት ወጥተው ስፔሻላይዝድ የሆነ ባንክ ወደ መሆን ቢሸጋገሩ በገበያው መቆየት ብቻ ሳይሆን የተሻለ አትራፊ ሆነው የሚቀጥሉበት ዕድል እንዳለ አቶ አወት ያመለክታሉ፡፡ 

በባንኮች መካከል እየታየ ያለው ልዩነት ግን ለምን ተፈጠረ የሚለውን በደንብ ማየት የሚጠይቅ መሆኑን የገለጹት አቶ አወት የውስጥ ፖሊሲን በመፈተሽ ይህ ለምን ሆነ ለሚለው ጥያቄ መልስ በመስጠት የሚመለስ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ አፈጻጸማቸው ዝቅ ማለት ግን ባንኮቹን ከኢንዱስትሪው ውስጥ እንዲቆዩ አያደርጋቸውም፡፡ አካሄዳቸውን እስካስተካከሉ ድረስ በውይይት የተሻለ ውጤት ሊያመጡ የሚችሉበት ዕድል ሰፊ ነው፡፡ የውጭ ባንኮች በመግባታቸውም የሚጎዱበት ነገር ስለሌለ እስካሁን የመጡበትን መንገድ በመፈተሽ ወደፊት እንዴት ልናድግ እንችላለን የሚለው ላይ ሊሠሩ ይገባል ብለዋል፡፡ 

ይህ ካልሆነ ግን አነስ ያሉ ባንኮች በትልልቆቹ ሊዋጡበት የሚችሉበት ዕድል ሊኖር እንደሚችልም ጠቁመዋል፡፡ 

Source: ethiopianreporter.com

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል፦ ኢትዮጵያ ውስጥ የአማራ ኅብረተሰብ «ብርቱ የሰብአዊ መብት ጥሰት» ይፈጸምበታል በማለት ጥልቅ ምርመራ ያደረገበትን ዘገባ ይፋ አደረገ ። «የአማራ ሕዝብ በኢትዮጵያ ያልተነገረለት ሥቃይ» በሚል ርእስ ይፋ የሆነው ባለ 18 ገጽ ዘገባ ከጅምላ ጭፍጨፋ እስከ ድሮን ጥቃት ደረሰ ያለውን ዘግናኝ ግድያ በዝርዝር አስፍሯል ።

የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል፦ ኢትዮጵያ ውስጥ የአማራ ኅብረተሰብ «ብርቱ የሰብአዊ መብት ጥሰት» ይፈጸምበታል በማለት ጥልቅ ምርመራ ያደረገበትን ዘገባ ይፋ አደረገ ። «የአማራ ሕዝብ በኢትዮጵያ ያልተነገረለት ሥቃይ» በሚል ርእስ ይፋ የሆነው ባለ 18 ገጽ ዘገባ ማዕከሉ ከጅምላ ጭፍጨፋ እስከ ድሮን ጥቃት ደረሰ ያለውን ዘግናኝ ግድያ በዝርዝር አስፍሯል ። በዚህ ዘገባ መሠሰረትም ማዕከሉ ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት (ተመድ) 47ኛው የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት ግምገማ የሚሆን ደብዳቤ ማስገባቱንም ይፋ አድርጓል ። ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብቶች ላይ የሚወያየው የተመድ 47ኛው ጉባኤ በሚቀጥለው ዓመት ከጥቅምት 25 ቀን፣ 2017 ዓ.ም ጀምሮ ለ11 ቀናት ይካሄዳል ።

ተደጋጋሚና ሆን ተብለው የደረሱ የጅምላ ጭፍጨፋዎች

የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል ዝርዝር ዘገባ፦ ከቡራዩ ጭፍጨፋ  አንስቶ እስከ ሻሻመኔ፤ ወለጋ እና መተከል የጅምላ ጭፍጨፋዎች ሰፊ ምርመራ ተደርጎበታል ። የምርመራ ውጤቱም፦ «ብሄር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እና የዘር ማጥፋት (የጄኖሳይድ) አዝማሚያ በኢትዮጵያ» በሚል ርእስ ስር ተብራርቷል ። ማዕከሉ በአማራ ክልል «ሲቪሊያን ላይ የድሮን ጥቃት ስለመፈጸሙ ተደጋጋሚ መረጃዎች አሉ» ብሏል ። «የድሮን ጥቃት ዋነኛ ትኩረት የሚያሻው ጉዳይ ቢሆንም፤ በአማራ ክልል ያለው አሳሳቢ የሰብአዊ መብት ጥሰት ትኩረት ይሻል» ሲልም አክሏል ።  ማዕከሉ ከፍርድ ውጪ ይፈጸማሉ ስላላቸው የጅምላ ግድያ እንዲሁም የደቦ እስርም ያጠናቀረውን ዝርዝር ዘገባ ከሰሞኑ ለንባብ አብቅቷል ። እነዚህ ተከታታይ ጥቃቶችም፦ «በሰብአዊነት ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች መመዘኛዎች ብቻ ሳይሆኑ፤ የዘር ማጥፋት (ጄኖሳይድ) ስልታዊ አቅጣጫን ያመላክታሉ»ም ሲል ማዕከሉ አስጠንቅቋል ።

ግድያና ማፈናቀል

የምርመራ ውጤቱ፦ በክርስቲያኖች ላይ የተፈጸሙ ተከታታይ ጥቃቶችን በተመለከተም በተለይ እንደ ጎርጎሪዮስ አቆጣጠር «በ2018 እና 2019 ባሉት ሁለት ተከታታይ ዓመታት ብቻ ወደ 30 የሚጠጉ አብያተ ክርስቲያናት ላይ በመላ ሀገሪቱ ጥቃት ደርሷል» ሲል ዘግቧል ።  ተከታታይ ጥቃቶች እና ክስተቶች በተለይም አማራ የሆኑ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ተከታዮች ላይ ያነጣጠሩ መሆናቸው ስለመመላከቱም ዘገባው ጠቅሷል ። የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል የቡራዩ ጭፍጨፋን፣ የሻሸመኔን ጭፍጨፋእንዲሁም በወለጋ እና በመተከል ዞን ዒላማ ተደርገው የተፈጸሙ በርካታ ግድያዎችን ጨምሮ በሀገሪቱ በርካታ ጉልኅ ክስተቶችን መመዝገቡን ገልጿል። ከግድያ እና ጭፍጨፋው ባሻገር፦ የምርመራ ውጤቱ በአማራው ማኅበረሰብ ላይ በተለይም በመዲናዋ ዙሪያ ባሉ አካባቢዎች እየደረሰ ያለውን የግዳጅ መፈናቀል በግልጽ ያሳየ ነው» ሲልም ማዕከሉ ጠቅሷል። «በመንግስት የከተማ ልማት ፕሮጄክቶች ሽፋን የተሰጠው» ያለው ይህ መፈናቀል «ኦሮሞ ያልሆኑትን ባልተመጣጠነ ሁኔታ በመጉዳቱ የብሄር መድሎ ሥጋት ፈጥሯል»ም ብሏል የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል ዝርዝር ዘገባ ።

የታጠቁ ቡድኖች እና የአካባቢ ባለስልጣናት ሚና

የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል በዘገባው፦ «የአማራ ሕዝብ በተለይም ባለፉት አምስት ዓመታት ለተደጋጋሚ የጅምላ ጭፍጨፋዎች ተዳርጓል» ብሏል ።  ይህ ግድያ፤ ጭፍጨፋ እና በደል የሚቀናጀውም «በታጠቁ ቡድኖች ነው፤ ብዙውን ጊዜም የአካባቢ ባለሥልጣናት ተባባሪ አለያም በቸልታ ጥቃቱን ሲቀበሉ» እንደሚስተዋል ዘገባው ጠቁሟል ። እነዚህ የጅምላ ጭፍጨፋዎችም «በአማራ ማኅበረሰብ ላይ በስፋት ከተነጣጠረው ሆን ተብሎ የሚፈጸም ጥቃት አካል ነው» ሲልም ዘገባው ጠቅሷል ።

የአውሮጳ የሕግና ፍትህ ማዕከል፦ ኢትዮጵያ ውስጥ በአማራ ሕዝብ ላይ ይደርሳል ካለው መጠነ ሰፊ የሰብአዊ መብት ጥሰት  አንጻርም «የተመድ ገለልተኛ የመርማሪ ቡድን እንዲቋቋም» ምክረ-ሐሳብ አቅርቧል ።  የምርመራ ቡድኑም «ጥቃትና በደሎች ላይ ዝርዝር ማስረጃዎችን እና ሰነዶችን እንዲያሰባስብ፤  ስለተፈጸመው ግፍም ዓለም አቀፍ ማኅበረሰቡን በማሳወቅ ለቀውሱ ምላሽ እንዲሰጥ ተልእኮ ሊሰጠው ይገባል» ሲልም አክሏል ። በተመድ ምርመራ ቡድን ግኝት መሰረትም «ተጠያቂዎች ለፍርድ እንዲቀርቡ» የሚልም  ምክረ-ሐሳብ ማዕከሉ በምርመራ ዘገባ ውጤቱ መደምደሚያ ላይ አስፍሯል ። ማዕከሉ ተፈፀመ ሥላለዉ የሰብአዊ መብት ጥሰት የመንግስት ባለሥልጣናትን ሥለማነጋገሩም ሆነ ያገኘዉ መልስ ሥለመኖር አለመኖሩ በዘገባዉ አልጠቀሰም።

ማንተጋፍቶት ስለሺ

ነጋሽ መሐመድ

Source DW https://www.dw.com/am/የአማራ-ሕዝብ-በኢትዮጵያ-ያልተነገረለት-ሥቃይ/a-68963124

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

Abiy Ahmed, who is on the rack following a build-up of economic, diplomatic and military setbacks, yet again resorted to drone attacks on civilian targets in the Amhara Seint district of Wollo Zone. In what residents had dubbed “Black Friday,” 150 innocent civilians were mowed down by a drone attack in the heart of the town. Meanwhile, in London, and indeed in major European and US towns and cities, Ethiopians all over the world will be out in force starting from Sunday, 17 December, to give vent to their pent-up fury at the international communities’ nonchalant position over the ongoing Amhara genocide. It’s high time “bloodsucker and tyrant” Abiy Ahmed is frogmarched to the ICC.

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

Ethiopia bondholder call scheduled for Thursday as default looms

By Dawit Endeshaw and Karin Strohecker

ADDIS ABABA (Reuters) – Ethiopia will hold a call with its international bondholders on Thursday, a senior finance ministry official said, as the country is careening toward default, having said last week that it could not pay a $33 million bond coupon due on Monday.

The finance ministry said on Friday that talks with a group of bondholders had broken down as the two sides disagreed over how long to extend the maturity and spread out repayments of its single $1 billion international bond maturing in December 2024 .

Non-payment of the bond coupon would put Ethiopia, which requested a debt overhaul under the G20 Common Framework in early 2021, on track to default after the grace period of 14 days expires.

JPMorgan said that according to practice the bond will as of Monday be marked as trading “flat” — meaning without accrued interest — in its EMBI index family.

Until now, Ethiopia had serviced interest payments on its international bond.

However, given recently secured debt service suspension agreements with official creditors, including China, and some commercial lenders, the finance ministry said in a statement on Monday that it would “seek a broadly similar treatment” from bondholders.

“It would be important to treat all our creditors equitably,” the ministry said in a statement, which seemed to echo comments last week that a payment was not on the cards.

Some holders of the international bonds had not received payment by 1700 GMT, a person familiar with the situation told Reuters.

But in separate comments made to Reuters on Monday, Eyob Tekalign, state minister of fiscal policy and public finance, told Reuters that “authorities’ intention is to remain current on our obligations”.

He said there would be a call with investors holding the international bond on Thursday.

The combined cost of the COVID-19 pandemic and a civil war in Ethiopia’s northern Tigray region that ended in November 2022 has left the country, long seen as one of Africa’s most promising economies, struggling to pay its debts.

The bond price on Monday initially dropped more than 1.8 cents on the dollar before reversing losses to add nearly 2 cents and being bid at 62.5 cents at 1929 GMT, according to Tradeweb data.

Outlines of the various proposals exchanged between Ethiopia’s government and its bondholders in the statement on Friday showed differences in expectations for the maturity as well as the size of the coupon and the terms and provisions.

In its final proposal, Ethiopia suggested an amortising structure of eight equal payments from July 2028 to January 2032 and a 5.5% coupon, according to the ministry’s Friday statement. The proposal did not include a capital writedown, which helped support bond prices.

The last bondholder group proposal wanted to see a much faster amortisation between July 2028 and July 2029 and a 6.625% coupon, the ministry said.

Bondholders also sought a loss reinstatement provision, which would see their claims reverted to pre-restructuring levels if Ethiopia were to suffer another default further down the line that would affect the bonds issued as part of the current rework.

“That was a red line,” said one bondholder.

The government’s proposal did not foresee such a provision.

“The discussion with few bondholders did not bear fruit as we did not agree on terms,” Eyob said.

“We are confident that we can work out a plan that works for both of us and have a good chance of being accepted by the OCC (hence the need for broadly similar treatment),” he wrote, referring to the official creditor committee.

Ethiopia is also seeking a four-year loan from the International Monetary Fund, which has said discussions with the government are ongoing and a staff visit to the country is “likely to take place early next year.”

Source: https://finance.yahoo.com/news/1-ethiopia-finance-ministry-investor-064555301.html

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

ከ አለባቸው ደሰአለኝ

ሰላም ሚኒስትሩ በጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ትእዛዝ ከስልጣናቸው ተባረሩ:

የሰሜን ሸዋ የኩዩ ወረዳ እና አካባቢ ሕዝብን በመወከል የኦሮሚያ ምክር ቤት አባል የሆኑት አቶ ታዬ፣ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የሚመራው ገዢው የብልጽግና ፓርቲ ማዕከላዊ ኮሚቴ ናቸው።

ዛሬ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በሶስት መስመር ከሥልጣናቸው ተሰናበተዋል ::

በአገሪቱ ያለው ጦርነት እንዲቆም ጥሪ በማቅረባቸው እንጂ ሌላ ምክንያት እንደሌላቸው የሚናገሩት
የሰላም ሚኒስቴር ሚኒስትር ዲኤታ የነበሩት አቶ ታዬ ለቢቢሲ ጋዜጠኛ በዝርዝር ገልፅውለታል : : በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በተፈረመ ደብዳቤ ከሥልጣን መነሳታቸውን የሚገልጽ ደብዳቤ እንደደረሳቸው ይፋ ካደረጉ በኋላ ነው።

በፌስ ቡክ ገፃቸው ላይ
“ስለእርቅ ስለተናገርኩ ጦርነት ይቁም ስላልኩ “በጦርነቱ ጊዜ ጦርነቱን ስደግፍ፣ ሲያበረታቱኝ ነበር። ሕዝቡ ይታረቅ ስንል ነው ያመማቸው። ጠርተውም አላናገሩኝም። በአካል አልተገናኘንም” ሲሉ ቅርትቸውን አሰምተዋል ።

አቶ ታዬ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የተጻፈላቸውን የስንበት ደብዳቤ አያይዘው እንዳሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩን አምነው እንደተከተሏቸው እና በቃላቸው አለመገኘታቸውን ጠንከር ያሉ ቃላትን ተጠቅመው ወቅሰዋቸዋል: :

ስንብታቸውን በተመለከተ በፌስቡክ ላይ ያሰፈሩትን ጠንካራ ትችት. እንዲህ ይላል “ይሄ እውነት ነው። ለሰው አያዝኑም። የሰው ልጅ ሞቶ አውሬ እየበላው ስለ ፓርክ ያወራሉ። ሰው የሚበላው አጥቶ እየሞተ በብዙ ገንዘብ ቤተ መንግሥት ያስገነባሉ” በማለት ጠቅላይ ሚኒስትሩን አብጠልጥለዋቸዋል ።

አያይዘውም
“የተናገሩትንና የፃፉትን የመደመር ዕሳቤ አምኜ ተከተልኩዎት። አሁን ግን በተናገሩት የማይኖሩ ብቻ ሳይሆን በሰው ደም የሚጫወቱ አረመኔ መሆነወትን ተረድቻለሁ” ሲሉ በገጻቸው ላይ አስፍረዋል።
በሕግ ሊያስጠይቃቸው የሚችል ነገር ይኖር እንደሆነ በቢቢሲ. ለጠይቅቸው ጥያቄ ሲመልሱ ” ዝግጁ መሆናቸውን ጠቅሰው ነገር ግን ይህ የሚሆንበት ዕድል እንደሌለ ጥርጣሬያቸውን ገልጸዋል።

“ይህ [በሕግ መጠየቅ] ምን ችግር አለው ታዲያ። ነገር ግን ሕግ የታለና በሕግ ይጠይቁኛል። ከጠየቁኝ ደግሞ ዝግጁ ነኝ።” በማለት ሐሳባቸውን ገልፀዋል::

የመንግሥት እና የገዢው ፓርቲ ከፍተኛ ባለሥልጣን ሆነው በጠንካራ ትችታቸው የሚታወቁት አቶ ታዬ ሰሞኑን በተከታታይ የሰነዘሯቸው አስተያያቶች ለስንብታቸው ምክንያት ይሆናል ብለው አያምኑም።

“ከዚህ ጋር የሚገናኝ አይመስለኝም። ከፓርቲያችን መርሆች ውስጥ ነጻነት አንዱ ነው። ከዚህ መርህ በተቃራኒ መቆም ተገቢ አይደለም። እኔ ስናገር የነበረው ይህንን መርህ መሠረት በማድረግ ነው” ብለዋል።

በጠቅላይ ሚኒስትሩ ፊርማ ለአቶ ታዬ በተጻፈው ባለሦስት መስመር የስንብት ደብዳቤ ላይ የሰላም ሚኒስትር ዲኤታ ሆነው ላበረከቱት አስተዋጽኦ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አመስግነው ከዛሬ ታኅሣሥ 1/2016 ዓ. ም. ጀምሮ ከኃላፊነታቸው መነሳታቸውን አመልክቷል።

ከመስከረም 2014 ዓ. ም. ጀምሮ የሰላም ሚኒስቴር ሚኒስትር ዲኤታ የነበሩት አቶ ታዬ የኦሮሚያ ክልል ምክር ቤት (ጨፌ) አባል ሲሆኑ በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ እና በመገናኛ ብዙኃን ላይ በሚሰጡት አስተያየት የፌደራሉን መንግሥት እና የኦሮሚያ ክልልን በይፋ በመተቸት ይታወቃሉ ።

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

የማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቪዥን የስርጭት አገልግሎት እንዳይሰጥ እግድ ተጣለበት

ማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቪዥን ጣቢያ ዛሬ ግንቦት 13 ቀን 2015 ዓ.ም ሰበር ዜና በሚል ባሰራጨው ዘገባ ምክንያት፣ የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ባለስልጣን ጊዜያዊ እግድ ጣለበት።

ባለስልጣኑ እግዱን የጣለው፣ ጣቢያው “ሰበር ዚና” ያሰራጨው ዜና፣ ከሐይማኖት መገናኛ ብዙኃን ሚና ውጪ በሆነ አግባብ፣ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስትያን ቅዱስ ሲኖዶስ የሚያካሄደውን ስብሰባ የሚያውክና ህዝብን ለግጭት የሚያነሳሳ መልዕክት መሆኑን በማረጋገጡ መሆኑን ዛሬ ግንቦት 13 ቀን 2015 ዓም በባለሥልጣኑ የሕዝብ፤ የማህበረሰብና የሐይማኖት መገናኛ ብዙኃን ክትትልና አቅም ግንባታ ዳይሬክተር አቶ አብዩ መኮንንፊርማ ወጪ የተደረገው ደብዳቤ ይገልፃል።

በመገናኛ ብዙኃን አዋጅ ድንጋጌ መሠረት የሐይማኖት መገናኛ ብዙኃን፣ በሐይማኖት ተከታዮች መካከል የእርስ በእርስ ግጭት ማነሳሳት ወይም በሐይማኖት ተከታዮች መካከል አለመቻቻል እንዲፈጠር መቀስቀስ እንደሌለባቸው መደንገጉን የጠቆመው ባለስልጣኑ፣ የማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቪዥንግን የመገናኛ ብዙኃን አዋጅን የሚተላለፍና በአገር ሁለንተናዊ ሰላም ላይ ጉዳት ሊያስከትል የሚችል ዘገባ ማስተላለፉን ገልጿል፡፡ በመሆኑም ከጉዳዩ አጣዳፊነትና ሊያስከትለው ከሚችለው ጉዳት አንፃር በቀጣይ በባለሥልጣኑ ቦርድ ታይቶ ዘላቂ ውሳኔ እስከሚሰጥበት ጊዜ ድረስ የጣቢያው ፈቃድ በጊዜያዊነት መታገዱን አሳውቋል፡፡

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

የጀርመንና አካባቢው ሀገረ ስብከት “ቅዱስ ሲኖዶስ ለአንገብጋቢ ጉዳዮች ቅድሚያ ሰጥቶ እንዲወያይ እንጠይቃለን” ሲል አሳሰበ

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የጀርመንና አካባቢው ሀገረ ስብከት ጽ/ቤት ከነገ ግንቦት 2 ቀን 2015 ዓ.ም ጀምሮ የሚካሄደውን ርክበ ካህናትና የጳጳሳት ሹመት አስመልክቶ ባወጣው መግለጫ ቅዱስ ሲኖዶሱ ለአንገብጋቢ ጉዳዮች ቅድሚያ ሰጥቶ እንዲወያይበት አሳስቧል፡፡ የመግለጫው ሙሉ ቃል እንደሚከተለው ቀርቧል፡-
ግንቦት ፪ ቀን ፳፻፲፭ ዓ.ም የሚጀመረው የዚህ ዓመት ርክበ ካህናት የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዐተ ጉባኤ፤ አገራችን በብዙ ፖለቲካዊና ማኅበረሰባዊ ውስብስብ ችግሮች ስትሰቃይ በቆየችበትና አኹንም እየተሰቃየች ባለችበት ዓመት የሚከናወን በመኾኑ የኹላችንንም ትኩረት ስቧል። አገርን ኾና አገር ስታቀና የኖረች በመኾኗ፤ ቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያንም የእነዚሁ ውስብስብ ችግሮች ግንባር ቀደም ተጠቂ መኾኗ በግልጽ የሚታወቅ ነው። እንደአገራችን ኹሉ ከኅሊና በላይ በኾኑ ችግሮች ስትታመስ የቆየችዋ፤ አኹንም ያለችዋ ቤተ ክርስቲያናችን ቀኖናዋን ጠብቃ ሲኖዶሷን ልታደርግ በዝግጅት ላይ ባለችበት በዚህ ሰዓት፤ በተለይ በመላው ዓለም ያሉ ልጆቿን ክፉኛ ያስጨነቀ አንድ ጉዳይ መኖሩ እየታየና እየተሰማ ነው።

ይኸውም ቅዱስ ሲኖዶስ የቤተ ክርስቲያኒቱን ሕግና ሥርዐት በጣሰ፤የመላውን ኦርቶዶክሳውያን ካህናትና ምእመናንን ልብ በሰበረ፤ጦሱም የበርካቶችን ነፍስ በነጠቀ፣ ቤተሰብ በበተነ፣ በቤተ ክርስቲያኗ ታሪክ መጥፎ ጠባሳ ጥሎ ባለፈ መልኩ ጥር ፲፬ ቀን ፳፻፲፭ ዓ. ም. ተደረገ በተባለ ሢመት ኤጲስ ቆጶሳት ነን ብለው ብቅ ያሉ ሕገ ወጥ ግለሰቦችን በውጫዊ ጫና ተገድዶ እንዳይሾም የሚል ነው።

በተፈጸመው ሕገ ወጥ ድርጊት ከማንም በላይ በሐዘን የተመቱ፣ አዝነውም ከፊት በመቆም ልጆቻቸውን በማስተባበር ከፍተኛ ተጋድሎ ያደረጉ አባቶቻችን ይህንን ኹሉም የፈራውን ድርጊት በመፈጸም የቤተ ክርስቲያናቸውን ቁስል የበለጠ የሚያነቁሩ፤ ለራሳቸውም መጥፎ ታሪክ ጽፈው የሚያልፉ አይመስለንም። እኛ በጀርመንና አካባቢው የምንገኝ ማኅበረ ካህናትና ምእመናን አባቶቻችን ይህንን በቤተ ክርስቲያኗ ቀኖናዊና አስተዳደራዊ ቁመና ላይ ከፍተኛና የከፋ ምስቅልቅል የሚያስከትል ውሳኔ እንዳይወስኑ ተማጽኗችን ከፍተኛ ነው።

ስንማጸንም፤ በበርካታ ምክንያቶች ላይ ተመሥርተን ሲሆን በተለይም ከታች የተዘረዘሩት ዘጠኝ ውጫዊና ውስጣዊ ነባራዊና አንገብጋቢ ሁኔታዎች ባሉበት ኹኔታ የአባቶቻችን ስለ ሢመትና ሽልማት መነጋገርም ኾነ በተግባር መፈጸም ጊዜውን ያልዋጀ፤ አገርና ሕዝብ ለደረሰባቸውና ለተጋረጠባቸው አደጋ ቤተ ክርስቲያን ትኩረት እንዳልሰጠች የሚያስቆጥር ነው ብለን እናምናለን።

፩. በጥቂቶች የፖለቲካ ልዩነት ምክንያት በተነሣ የእርስ በርስ ጦርነት ከስምንት መቶ ሺ ያላነሱ ኢትዮጵያውያን (የሚልቁት ቤተ ክርስቲያኒቱ በጥምቀት ወልዳ ያሳደገቻቸው ኦርቶዶክሳውያን ናቸው) ረግፈው፤ በአግባቡ ክቡር አፅማቸው እንኳን ተሰብስቦ ግብአተ መሬት ያልተፈጸመበት፣ ብዙዎቹ የሙታኑ ቤተሰቦች በወጉ እንኳን ያልተረዱበትና እርማቸውን ያላወጡበት፤ በአጭሩ የኢትዮጵያውያን ደም በምድሪቱ ፈስሶ የሚጮኽበት ጊዜ በመኾኑ፤

፪. ኦርቶዶክሳዊ ማንነት የበለጠ ጎልቶ በሚታይበት አካባቢ የነበረውና ከፍተኛ ሰብአዊና ኢኮኖሚያዊ ድቀት አድርሶ ያለፈው ጦርነት አኹን ቆመ ቢባልም፤ የቆመበት መንገድ አገር እንደምትፈልገው ቤተ ክርስቲያንን ጨምሮ ሌሎች አገራዊ ተቋማት ያልተሳተፉበት፣ በሕዝቦች መካከል ፍፁም ይቅርታን ባሰፈነ መልኩ ሳይኾን፤ «ውረዱ ተወራረዱ» ብለው ወንድማማቾችን ወደ ጦርነት በከተቱ ውጫዊ አካላት ግፊትና አስገዳጅነት የተፈጸመ፤ ዝርዝሩም ይኹን ጥልቀቱ ጦርነቱን መርተው ወንድማማቾችን ባጫረሱ የውስጥም ይኹን የውጭ ፖለቲከኞች ኅሊና ውስጥ ብቻ የተቀመጠ እንደመኾኑ፤ ተመልሶ እንደማይመጣም እርግጠኛ ያልኾንበት ወቅት በመኾኑ፤

፫. ቤተ ክርስቲያን ጦርነቱ በተካኼደባቸው አካባቢዎች በሚገኙ ማኅበረ ካህናቷና ምእመናኗ እንዲኹም ቅዱሳት መካናቷና ቅርሶቿ ላይ ያደረሰውን ጉዳት አጥንታ ያልተረዳችበት ወቅት በመኾኑ፤
፬. የጦርነት ዜና ዛሬም ቢኾን በኹሉም የአገራችን ክፍል የሚታይበትና የሚሰማበት፤ ዜጎች እንደልብ ወጥተው የማይገቡበት ወቅት በመኾኑ፤

፭. በዘራቸውና እምነታቸው የተነሣ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ምእመናን የታረዱበት፤አኹንም እየታረዱ ያሉበት ወቅት በመኾኑ፤

፮. ዘራቸው ተመዝዞ፤ እምነታቸው ተመርምሮ ከተወለዱበት፣ ካደጉበትና ሀብትና ንብረት አፍርተው ከሚኖሩበት ቀዬአቸው በግፍ ተፈናቅለው በልዩ ልዩ ቦታ በሚገኙ መጠለያዎች ረሃብና ጥም፣ ቁርና ሐሩር እየተፈራረቀባቸው የሚገኙ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን የሚገኙበት ጊዜ በመኾኑ፤

ወደ ውስጣዊው ስንመጣም፤

፯. የሰሜኑ ጦርነት በቤተ ክርስቲያኗ አስተዳደራዊ አንድነት ላይ ያመጣው ልዩነት ደብዳቤ ከመጻጻፍ ባለፈ አባቶች ቁጭ ብለው ተወያይተው ቢያንስ ፖለቲከኞቹ ያሳዩንን ያህል ሰላምና አንድነት አመጣን ያላሉበት ወቅት በመኾኑ፤

፰. የሃይማኖትና የፖለቲካ ዓላማን ባነገቡ ኃይሎች ድጋፍ ጥር ፲፬ ቀን ፳፻፲፭ ዓ.ም በደቡብ ምዕራብ ሸዋ ሀገረ ስብከት በሶዶ ዳጡ ወረዳ አሮ በዐለ ወልድ ቤተ ክርስቲያን በድብቅ ሕገ ወጥ የኤጴስ ቆጶሳት ሹመት የፈጸሙም ይኹን ተፈጸመልን ያሉ ግለሰቦች ወደቤተ ክርስቲያን ተመለስን ያሉበት መንገድ ግልጽነት የጎደለው፣ ኹሉንም ግራ ያጋባ በመኾኑ፤ ተመለስን ያሉት ግለሰቦችም ዛሬም ቢኾን ሲያደርጉና ሲናገሩ የሚታየውና የሚሰማው አኹንም ከእኩይ ዓላማቸው ወደኋላ እንዳላሉ የሚያስረዳ በመኾኑ፤

፱. በቤተ ክርስቲያኗ አጠቃላይ አስተዳደር የሚታየው ክፍተት ቤተ ክርስቲያናችን እስካሁን ለደረሱባትና አሁንም ለሚደርሱት ጉዳቶች የተጫወተው ጉልኅ ሚና ስላለ፤ ይህንን ክፍተት ለመሙላት (ለመድፈን) ከኹሉ አስቀድሞ ወደውስጥ ተመልክቶ፤ ኹሉን ፈትሾ፤ የሚስተካከለውን አስተካክሎ መኼድ ስለሚገባ፤

በመኾኑም በእነዚህና በሌሎች በርካታ ምክንያቶች የተነሣ፤ ቅዱስ ሲኖዶስ በዚህ ወሳኝ ወቅት ችግሮችን በሚፈቱ ርእሰ ጉዳዮ ላይ ትኩረት ሰጥቶ በመወያየት ውሳኔ ማሳለፍ፤ ዕቅድ ማውጣትና ለተግባራዊነቱም የሚያስፈልገውን በጀት ከመመደብ ጋር ለሚመለከተው ኹሉ ትእዛዝ ማስተላለፍ ይገባዋል እንላለን። ያ ሳይኾን ቀርቶ፤ አባቶቻችን በዬትኛውም ኃይል ሊደረግባቸው ለሚችል ተጽእኖ እጅ ሰጥተው ሕገ ወጦችንም ይኹን ሌሎችን ለመሾም ውይይት ቢያደርጉና በተግባርም ቢፈጽሙ ቤተ ክርስቲያን አሁን ባላት ችግር ላይ ሌላ ተጨማሪ ችግር እንደ መጨመርና በቁስሏ ላይ ጨው እንደ መነስነስ ኾኖ ይሰማናል። አባቶቻችን ይህንን ቢፈጽሙ በታሪክ ተጠያቂ ይኾናሉ። ቤተ ክርስቲያን በቀጣይ ማድረግ ባለባት ተቋማዊም ይኹን አገራዊ አዎንታዊ እንቅስቃሴዎች ላይም ተጽእኖ እንደሚያሳድርም እናምናለን።

ስለዚህ እኛ በጀርመንና አካባቢው ሀገረ ስብከት የምንገኝ ካህናትና ምእመናን፤ ብፁዐን አባቶቻችን በጉባኤያቸው የካህናትን፣ የምእመናንንና በአጠቃላይም የሕዝብን የልብ ትርታ በማድመጥና አገራችንንና ሕዝቧን ወደቀቢፀ ተስፋ እያስገቡ ላሉ ጉዳዮች ቅድሚያ በመስጠት በመፍትሔአቸው ላይ ተወያይተው ውሳኔዎችን በማሳለፍ አባታዊ ኃላፊነታቸውን ይወጡ ዘንድ ከተማጽኖ ጋር በክብሮት እንጠይቃለን።

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %

ከቀናት በፊት የብልፅግና ፓርቲ የወረዳ አመራር በተገደሉበት ወቅት #ወንድማቸውን ጨምሮ ሌሎችም የመኪና አሽከርካሪዎች መገደላቸውን አንድ ቃላቸውን ለቪኦኤ ሬድዮ የሰጡ የከባድ መኪና አሽከርካሪ ተናግረዋል።

ከቀናት በፊት ከአዳማ ወደ አዋሽ በሚወስደው መንገድ ላይ በተከፈተ ተኩስ በአፋር ክልል በገቢ ረሱ የሓንሩካ ወረዳ የብልፅግና ፓርቲ አደረጃጀት ጽ/ቤት ኃላፊ አቶ ኡመር ለማ መገደላቸውን የአፋር ክልል የብልፅግና ፓርቲ ፅ/ቤት ማሳወቁ ይታወሳል።

ቃላቸውን የሰጡት የከባድ መኪና አሽከርካሪው፥ ጥቃቱ ወለንጪቱ አካባቢ መሰንዘሩን አመልክተው አቶ ዑመር ለማን ጨምሮ 7 ሰዎች ናቸው የተገደሉት ብለዋል።

” አሽከርካሪዎች ሰላማዊ መንገድ ነው ብለው በሰላም እየተጓዙ እያለ በአጋጣሚ በወለንጪቲ እንደውም ከድሮው የዘረፋ ቦታ በተለየ መልኩ በጣም ለወለንጪቲ ቅርብ ከ5 ኪ/ሜ ባልበለጠ ርቀት ውስጥ መጥተው ነው ዘረፋውንም አካሂደው አሽከርካሪዎችን ገድለው እንዳለ የነበረ ንብረት ዘርፈው የሄዱት።

ሰባት አካባቢ የሞቱ አሉ ከዛ መካከል በአጋጣሚ የአፋር ክልል የብልፅግና የወረዳ ፅ/ቤት ኃላፊ የሆኑ ገለሰብ ከነወንድማቸው ተገድለዋል፤ 5ቱ አሽከርካሪዎች ናቸው። የሞቱ አሽከርካሪዎች ቢያንስ የዜና ሽፋን አላገኙም፤ የተረፉ አሽከርካሪዎችም አሉ።

ጥቃቱ በተለያዩ ተሽከርካሪዎች ላይ ነው የተሰነዘረው አይሱዙ አለ፣ ሱኖትራክ ተሳቢ የሌላቸው አሉ፣ የቤት መኪኖች አሉ፣ ፒካፕ፣ ቦቴ አለ እንደውም ቦቴው በጥይት ተመቶ ነዳጅ ሲፈስ ነበር “

ከዚሁ ጥቃት ጋር በተያያዘ የገቢ ረሱ ዞን 3 ብልፅግና ፓርቲ ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ ሃሰን ዲን ለሬድዮ ጣቢያው በሰጡት ማብራሪያ አቶ ኡመር ለማ አባታቸውን አዲስ አበባ አሳክመው ወደ ቤታቸው ሲመለሱ መገደላቸውን ገልጸዋል።

ጥቃቱ ምሽት ላይ መፈፀሙን ያስታወሱት አቶ ሃሰን ወለንጪቲ አካባቢ ባልታወቁት ታጣቂዎች በተከፈተው ተኩስ ነው አቶ ዑመር የተገደሉት ብለዋል።

እንደ ኃላፊው ገለፃ፥ የአቶ ዑመር ወንድም መሐመድ ለማ አብረው ሲገደሉ መኪና ውስጥ የነበሩት አባታቸውን ጨምሮ ሌላ ወንድማቸውን (ዓሊ ለማ) ጨምሮ ተርፈዋል።

” እዛ አካባቢ ያለውን ሰላም መጠበቅ እንዳለብንና መስራት እንዳለብን ነው የሚያሳወው ” ያሉት አቶ ሃሰን ” የኦሮምያ አመራሮችም አከባቢዎችን ቅኝት በማድረግ ዜጎች በሰላም ወጥተው እንዲገቡ የማድረግ ሁኔታን መፍጠር ይገባል በዚህ ላይ ተባብረን መስራት አለብን ” ብለዋል።

ከጥቃቱ የተረፉት የአቶ ዑመር ወንድም ዓሊ ለማ ለዶቼ ቨለ ሬድዮ በሰጡት ቃል፤ ጥቃት ያደረሱት 30 የሚጠጉ የቀድሞውን የመከላከያ ልብስ የሚመስል ዩኒፎርም የለበሱ ታጣቂዎች ናቸው ብለዋል።

አቶ ዑመር ለማ ባለትዳርና የ5 ልጆች አባት ነበሩ፤ የአቶ ዑመር እንዲሁም የወንድማቸው ስርዓተ ቀብር በአዋሽ ተፈፅሟል።

ጥቃት በተፈፀመበት የአዳማ – አዋሽ ቀጠና እጅግ የለየለት የወንጀል ተግባር በታጠቁ አካላት እንደሚፈፀም ሲገለፅ እንደነበር ይታወሳል።

በዚሁ መስመር ታጣቂዎች እንደሚንቀሳቀሱና ከተማዎች ውስጥ በመግባት ጭምር ሰላማዊ ሰዎችን መግደል፣ በየመንገዱ ሰላማዊ ሰዎችን እያገቱ ከፍተኛ ገንዘብ የመጠየቅ፤ በአጠቃላይ በቀጠናው ወጥቶ ለመግባት ከፍተኛ ስጋት የመፍጠር እንቅስቃሴ እንደሚያደርጉ በተደጋጋሚ ሲገለፅ ቆይቷል።

በሌላ በኩል፤ በዛው በኦሮሚያ ባለፈው ሳምንት ሚያዚያ 26 ምሽት ከአዲስ አበባ ወደ ባቱ – ሀዋሳ በሚወስደው ፈጣን መንገድ ላይ በዓለምጤና እና ቆቃ መሀል ዝርፊያ እና የመኪና ማቃጠል ተግባር መፈፀሙን የቲክቫህ ቤተሰብ አባላት ገልጸዋል።

ከዚህ ቀደም በዚሁ መስመር ግድያን ጨምሮ የንብረት ዘረፋ ፣ መኪና ማቃጠል መፈፀሙ የሚዘናጋ አይደለም።

About Post Author

Ethiopian Tribune editor

editor@ethiopiantribune.com

https://ethiopiantribune.com

Happy

0 0 %

Sad

0 0 %

Excited

0 0 %

Sleepy

0 0 %

Angry

0 0 %

Surprise

0 0 %